ရာသီသွေး အလွန်အမင်း ဆင်းခြင်း (Menorrhagia) ရဲ့ အန္တရာယ်

 ရာသီလာသည့်အခါ သွေးဆင်းသည့်ပမာဏသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီနိုင်သော်လည်း ပုံမှန်ထက် အလွန်အမင်း များပြားလွန်းခြင်း သို့မဟုတ် ရက်ရှည်ကြာခြင်းကို ဆေးပညာအရ Menorrhagia ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် သာမန်နေထိုင်မှုကို အနှောင့်အယှက်ပေးရုံသာမက ကုသမှုမခံယူပါက ကျန်းမာရေးအတွက် ကြီးမားသော အန္တရာယ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

ရာသီသွေး အလွန်အမင်း ဆင်းခြင်း၏ လက္ခဏာများ၊ အန္တရာယ်များနှင့် သိထားသင့်သည့် အချက်များကို အသေးစိတ် တင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

---

၁။ ဘယ်လိုအခြေအနေကို "သွေးဆင်းလွန်ခြင်း" ဟု ခေါ်သလဲ?

အောက်ပါ လက္ခဏာများ ရှိနေပါက သင်သည် ရာသီသွေး အလွန်အမင်း ဆင်းနေခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည် -

• အကာအကွယ်လဲရသည့် အကြိမ်ရေ: ၁ နာရီ သို့မဟုတ် ၂ နာရီအတွင်း လစဉ်သုံးဂွမ်းထုပ် (Pad) တစ်ခုလုံး ရွှဲရွှဲစိုသွားသဖြင့် လဲလှယ်နေရခြင်း။

• သွေးခဲများ: အချင်း ၁ လက်မ (အကြွေစေ့ခန့်) နှင့် ထိုထက်ကြီးသော သွေးခဲကြီးများ ဆင်းခြင်း။

• ရက်ရှည်ခြင်း: ရာသီလာသည့်ရက်သည် ၇ ရက်ထက် ပို၍ ကြာမြင့်ခြင်း။

• ညဘက်နှိုးရခြင်း: ညအိပ်နေစဉ် ဂွမ်းထုပ်လဲရန် တစ်ကြိမ်ထက်မက ထိခိုက်နိုးထရခြင်း။

• နေ့စဉ်ဘဝ ထိခိုက်ခြင်း: သွေးအလွန်အကျွံဆင်းမှုကြောင့် အလုပ်မသွားနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ မလုပ်နိုင်ခြင်း။

---

၂။ ရာသီသွေး အလွန်အမင်း ဆင်းခြင်း၏ အန္တရာယ်များ

သွေးအမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ရေရှည်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည် -

(က) သွေးအားနည်းရောဂါ (Iron Deficiency Anemia)

ဒါဟာ အဖြစ်အများဆုံး အန္တရာယ် ဖြစ်ပါတယ်။ သွေးနီဥတွေ အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးသွားတဲ့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်မှာ သံဓာတ်ခမ်းခြောက်လာပြီး သွေးအားနည်းရောဂါ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

• လက္ခဏာ: အသားအရေ ဖြူဖျော့လာခြင်း၊ အမြဲတမ်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်းနှင့် ခေါင်းမူးခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါသည်။

(ခ) ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း (Severe Cramping)

သွေးအမြောက်အမြား ဆင်းရန်အတွက် သားအိမ်သည် ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ကျုံ့ညှစ်ရပါသည်။ ထို့ကြောင့် သာမန်ထက် ပို၍ ပြင်းထန်သော ဗိုက်အောင့်ဝေဒနာ (Dysmenorrhea) ကို ခံစားရစေပြီး အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်သော်လည်း မသက်သာသည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

(ဂ) နောက်ကွယ်မှ ရောဂါအခြေအနေများ

သွေးဆင်းလွန်ခြင်းသည် သူ့အလိုလို ဖြစ်ရုံသာမက အခြားသော ရောဂါများ၏ သတိပေးချက်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည် -

• သားအိမ်အသားလုံး (Fibroids): သားအိမ်အတွင်း ကင်ဆာမဟုတ်သော အကျိတ်များရှိနေခြင်း။

• သားအိမ်နံရံ ထူခြင်း (Endometriosis): သားအိမ်အတွင်းနံရံများ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကြီးထွားနေခြင်း။

• ကင်ဆာ: အလွန်ရှားပါးသော်လည်း သားအိမ်ကင်ဆာ သို့မဟုတ် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ၏ လက္ခဏာတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

---

၃။ ဘာကြောင့် သွေးဆင်းလွန်ရတာလဲ? (အကြောင်းရင်းများ)

1. ဟော်မုန်းမမျှတခြင်း: အီစထရိုဂျင်နှင့် ပရိုဂျက်စထရုန်း ဟော်မုန်းများ မမျှတပါက သားအိမ်နံရံကို အလွန်အမင်း ထူလာစေပြီး သွေးဆင်းများစေပါသည်။

2. သားဥအိမ်လုပ်ဆောင်ချက် ချို့ယွင်းခြင်း: မျိုးဥပုံမှန်မကြွေပါက ဟော်မုန်းစနစ် ကမောက်ကမဖြစ်ကာ သွေးဆင်းလွန်တတ်ပါသည်။

3. သားအိမ်တွင်းထည့် ပစ္စည်း (IUD): အချို့သော သားဆက်ခြား ပစ္စည်းများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအဖြစ် သွေးဆင်းများတတ်ပါသည်။

4. သွေးခဲမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ: သွေးတိတ်ရန် ခက်ခဲသော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

---

၄။ ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ မဖြစ်မနေ ပြသသင့်သလဲ?

အကယ်၍ သင်သည် အောက်ပါတို့ကို ခံစားနေရပါက ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူပါ -

• ၁ နာရီအတွင်း ဂွမ်းထုပ် ၂ ခုထက်မက လဲနေရခြင်း။

• ရာသီလာစဉ် မဟုတ်ဘဲ သွေးဆင်းခြင်း။

• သွေးဆင်းလွန်ပြီးနောက် မူးလဲခြင်း သို့မဟုတ် အားအင်ကုန်ခမ်းခြင်း။

• သွေးဆုံးပြီးမှ သွေးပြန်ဆင်းခြင်း။

---

အနှစ်ချုပ်

ရာသီသွေး အလွန်အမင်း ဆင်းခြင်းကို "အမျိုးသမီးပဲ၊ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတာပဲ" ဟု သဘောမထားသင့်ပါ။ ၎င်းသည် သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှ သံဓာတ်နှင့် အားအင်များကို ကုန်ခမ်းစေရုံသာမက နောက်ကွယ်မှ ကျန်းမာရေး ပြဿနာများကိုလည်း ဖုံးကွယ်ထားနိုင်ပါသည်။ စောစီးစွာ ပြသစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် သွေးအားနည်းရောဂါနှင့် အခြားဆိုးကျိုးများကို အောင်မြင်စွာ ကာကွယ်နိုင်ပါလိမ့်မည်။